Sommige mensen denken misschien dat de ziekte in onze westerse landen verdwenen is, maar ze is nog steeds aanwezig, vooral in grote steden zoals Brussel. Tuberculose blijft de dodelijkste infectieziekte ter wereld, met dagelijks 30.000 nieuwe gevallen en 3.400 sterfgevallen. In België ligt de incidentie hoger dan in onze buurlanden, met 800 tot 900 gevallen per jaar, waarvan alleen al in Brussel ongeveer 280.
Tuberculose is een sociale ziekte die de meest kwetsbare mensen treft. De toename van armoede en sociale ongelijkheid, vooral in grote steden, zorgt ervoor dat tuberculose daar 3 tot 4 keer vaker voorkomt dan in de rest van het land. Verschillende factoren, zoals migratiestromen en toenemende onzekerheid van levensomstandigheden, bemoeilijken de controle van tuberculose.
Om die controle te versterken, identificeert het FARES (vzw Fonds des Affections Respiratoires) de volgende prioriteiten:
- Laat niemand in de kou staan bij het verbeteren van de toegang tot gezondheidszorg voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen. De gezondheidszorg van de eerste en tweede lijn versterken, de toegang tot de zorg verbeteren door lokale voorzieningen en de coördinatie met lokale spelers te versterken om de barrières voor de kwetsbaarste bevolkingsgroepen te overwinnen.
- Pak de sociaaleconomische gezondheidsdeterminanten aan.
- Versterk de holistische benadering van de patiënt. Therapietrouw is een uitdaging en vereist een gepersonaliseerde ambulante opvolging voor kwetsbare patiënten, zoals daklozen en mensen met psychische aandoeningen of verslavingen.
Een korte herhaling … voor professionals
Een moeilijke diagnose, maar vroege opsporing is cruciaal.
Bij longtuberculose kunnen de volgende symptomen optreden:
- Hardnekkige hoest (> 3 weken)
- Pijn op de borst of ademhalingsmoeilijkheden
- Opgeven van slijm (soms met sporen van bloed)
- Vermoeidheid
- Koorts
- Vermageren
- Nachtelijk zweten
Er zijn verschillende diagnostische methoden beschikbaar:
- Er is de tuberculinehuidtest, ook wel intradermoreactie genoemd, waarmee kan worden vastgesteld of iemand besmet is met de bacil van Koch.
- De IGRA-test (een bloedtest die niet tot de routine behoort in België).
- Er is de radiografie van de longen, aangevuld met bacteriologisch onderzoek, om tuberculose vast te stellen en te bevestigen.
In Brussel dragen de VRGT (Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding vzw) en het FARES bij aan de preventie van tuberculose door middel van monitoring, socio-profylactische activiteiten zoals contactonderzoek en screening van risicogroepen, evenals informatie en sensibilisering van zorg- en welzijnsprofessionals.
Voor vragen of in geval van twijfel neemt u best rechtstreeks contact op met het FARES, tel: 02 538 05 95 – e-mailadres: cpt.bruxelles@fares.be of CRG Brussel (voor de VRGT), tel: 02/411 94 76 – e-mailadres: brussel@vrgt.be
Tuberculose is een meldingsplichtige ziekte voor alle artsen en laboratoria. De te volgen procedure wordt hier uitgelegd: https://tuberculose.vrgt.be/info-voor-professionelen/aangifte.
Tuberculose is te genezen, maar de behandeling duurt lang…
Aangepaste psychosociale begeleiding is daarom aangewezen om de therapietrouw te bevorderen en resistentie tegen tuberculosemedicatie te voorkomen. In België zijn tuberculosemedicijnen gratis; ze worden vergoed door de sociale zekerheid. Als dat niet het geval is, biedt een door het RIZIV gefinancierd project hulp aan mensen zonder toegang tot zorg. De ziekenfondsen komen ook tussen via de regeling voor ernstige ziekten binnen de ziekteverzekering. Voor meer informatie kunt u terecht bij het ziekenfonds van de betrokkene.
Lees ook de Focus over de financiële toegankelijkheid tot gezondheidszorg